Jakość powietrza nie jest pojęciem abstrakcyjnym. To coś, co każdego dnia trafia bezpośrednio do naszych płuc – dzieci, dorosłych i seniorów. Akcja „Zobacz czym oddychasz”, realizowana w Mosinie z wykorzystaniem Mobilnych Płuc, w prosty i bardzo dosadny sposób pokazała skalę problemu, z którym mierzymy się w sezonie grzewczym.
Mobilne Płuca stacjonowały w Mosinie przez 28 dni. W tym czasie aż przez 13 dni odnotowano przekroczenia standardów jakości powietrza. Dla porównania: zgodnie z obowiązującymi przepisami w ciągu całego roku dopuszczalne jest maksymalnie 35 takich dni. Sezon grzewczy trwa jednak około 8 miesięcy. Jeśli przełożymy wyniki z okresu postoju instalacji na cały sezon, oznacza to nawet 104 dni z przekroczonymi normami jakości powietrza.
Dane te znajdują potwierdzenie w pomiarach. Najwyższy zarejestrowany w Mosinie poziom zanieczyszczenia pyłem PM10 sięgał niemal 800% normy. Wielokrotnie notowano także wartości na poziomie 500–600%. Te liczby nie są statystyką oderwaną od rzeczywistości – mają realny wpływ na zdrowie mieszkańców.
Wystarczy spojrzeć na samą instalację. Materiał filtracyjny Mobilnych Płuc cztery tygodnie wcześniej był biały. Po miesiącu postoju stał się całkowicie czarny. To dokładnie ten sam pył, który w tym czasie wdychaliśmy.
Jednym z głównych źródeł problemu pozostają przestarzałe źródła ogrzewania. W Mosinie nadal funkcjonuje ponad 600 tzw. kopciuchów. Zgodnie z uchwałą antysmogową powinny one zostać wymienione do 1 stycznia 2024 roku. Ich dalsze użytkowanie jest naruszeniem prawa i może skutkować upomnieniem, mandatem do 500 zł lub skierowaniem sprawy do sądu, gdzie kara może sięgnąć 5000 zł.
Jednak ten temat nie sprowadza się wyłącznie do przepisów i kar. Chodzi przede wszystkim o zdrowie. Zanieczyszczone powietrze zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego, krążenia, nowotworów, obniża odporność i wpływa na rozwój dzieci. Nikt z nas nie zgodziłby się pić brudnej wody. Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem powinno budzić ten sam sprzeciw.
Akcja „Zobacz czym oddychasz” była zaproszeniem do refleksji, ale też do działania. Wymiana trujących kopciuchów to realny krok, który każdy z nas może wykonać, by poprawić jakość powietrza w Mosinie. Zdrowie mamy jedno – i warto o nie zadbać wspólnie.