O chorobie
Grypa jest ostrą chorobą zakaźną, wywoływaną przez wirusy grypy. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, a czasami także przez kontakt ze skażoną powierzchnią. Wirusy grypy atakują komórki nabłonka dróg oddechowych, w których namnażają się. W konsekwencji powodują martwicę tychże komórek, co z kolei otwiera drogę patogenom bakteryjnym.
Jak bardzo zaraźliwa jest grypa?
Grypa jest wysoko zaraźliwą chorobą wirusową. Okres wylęgania wynosi 1-4 dni.
Wirus grypy przenosi się:
- drogą kropelkową razem z wydzieliną z dróg oddechowych: podczas kaszlenia, wydmuchiwania nosa, mówienia. W jednej kropelce może znaleźć się nawet 1 mln cząstek wirusa grypy,
- drogą powietrzną,
- przez kontakt bezpośredni,
- pośrednio, przez kontakt ze skażoną powierzchnią, tj. np. klamki, blaty. Wirus grypy może przetrwać do 2 dni na powierzchni.
Jeden chory zaraża średnio 4 osoby z bliskiego otoczenia.
Jakie są objawy grypy?
Objawy grypy nie są na tyle charakterystyczne, by bez wykonania badań laboratoryjnych stwierdzić,
że mamy do czynienia z tą właśnie chorobą. Podobne objawy mogą bowiem wywoływać także inne wirusy oddechowe. Jednak grypy nie należy mylić z przeziębieniem, jako, że jest ona poważną chorobą, zwłaszcza ze względu na możliwe wystąpienie groźnych powikłań. Charakterystyczne dla grypy jest to, że choroba najczęściej pojawia się nagle, cechuje się dużą zakaźnością i towarzyszą jej objawy:
- ze strony układu oddechowego: kaszel, ból gardła, katar,
- ogólnoustrojowe: wysoka gorączka powyżej 38ºC, dreszcze, ból/sztywność mięśni, ból głowy, ból w klatce piersiowej, złe samopoczucie, brak łaknienia, nudności, wymioty.
Należy zwrócić uwagę, że w zależności od wieku pacjenta i jego ogólnego stanu zdrowia przebieg choroby może być różny.
Jak poważne mogą być objawy grypy?
Powodem ciężkiego przebiegu grypy jest zaostrzenie chorób przewlekłych już istniejących lub wystąpienie nowej choroby, wielonarządowe powikłania pogrypowe mogące prowadzić do stałego inwalidztwa lub zakończyć się zgonem.
Najczęstsze powikłania pogrypowe występują:
- ze strony układu oddechowego: grypowe zapalenie płuc i oskrzeli, wtórne bakteryjne zapalenie płuc, zapalenie oskrzelików szczególnie u niemowląt i u dzieci, np. zakażenie pneumokokowe, meningokokowe, zaostrzenie astmy,
- ze strony układu nerwowego (poprzeczne zapalenie rdzenia, zapalenie mózgu, opon mózgowych),
- ze strony innych układów: zapalenie ucha środkowego (zwłaszcza u dzieci), zapalenie mięśnia serca i osierdzia, zaostrzenie istniejących chorób przewlekłych (np. zastoinowej niewydolności serca).
Zasady szczepień przeciw grypie w sezonie 2024/2025
W sezonie 2024/2025 dostępne są inaktywowane* szczepionki przeciw grypie, podawane we wstrzyknięciu:
- w ramach refundacji (w każdym przypadku wymagana jest recepta od lekarza),
- odpłatnie (recepta od farmaceuty).
W ramach refundacji szczepionki przeciw grypie są bezpłatne dla:
- dzieci i młodzieży do ukończenia 18 lat. Dostępne są szczepionki przeciw grypie: Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra,
- dorosłych w wieku 65+ lat. Dostępne są: szczepionki przeciw grypie: Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra,
- dla kobiet w ciąży i połogu. Dostępne są szczepionki przeciw grypie: Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra.
Szczepionki przeciw grypie w ramach 50% refundacji dostępne są dla:
- dorosłych w wieku 18-64 lata. Dostępne są szczepionki przeciw grypie: Influvac Tetra (koszt szczepionki z 50% refundacją to 26,38 zł.), Vaxigrip Tetra (koszt szczepionki z 50% refundacją to 26,60 zł),
- dorosłych w wieku 60 lat i więcej: szczepionka Efluelda Tetra z dużą dawką antygenów – refundacja obowiązuje od 01.10.2024 (Koszt szczepionki z 50% refundacją to 81,67 zł).
NFZ finansuje proces kwalifikacji do szczepienia oraz samo podanie szczepionki.
Szczepienia mogą być wykonywane w podmiotach leczniczych (dzieci i dorośli) i wybranych aptekach (dorośli).
Badanie kwalifikacyjne przed szczepieniem osoby dorosłej może wykonać: lekarz, felczer, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna, farmaceuta, ratownik medyczny, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny, higienistka szkolna.
Badanie kwalifikacyjne przed szczepieniem dziecka może wykonać: lekarz.
W każdej sytuacji przed wykonaniem szczepienia niezbędna jest recepta. Aby skorzystać z refundacji na szczepionkę potrzebna jest recepta od lekarza. W sytuacji kiedy receptę wystawia farmaceuta, pacjent płaci za pełny koszt preparatu. Wykonanie szczepienia jest odnotowane w elektronicznej Karcie Szczepień. Optymalny czas szczepienia przeciw grypie powinien mieć miejsce przed rozpoczęciem okresu zwiększonej zachorowalności na grypę, który w Polsce występuje od października do maja. Szczyt zachorowań na grypę ma miejsce najczęściej od stycznia do marca.
Szczegółowe informacje dot. szczepień przeciw grypie dostępne są na stronie internetowej: https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/
* wytwarzana z zabitych wirusów grypy lub części wirusów
Źródło: https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/ (dostęp: 24.09.2024 r.)
powiat.poznan.pl