Z piedestału na ławeczkę. Tropem pomników wokół Poznania

Z piedestału na ławeczkę. Tropem pomników wokół Poznania

 

Pomniki, figury czy rzeźby to powszechny element krajobrazu. Na co dzień często ignorujemy ich obecność, a tymczasem często są świadectwem wysokiego kunsztu artystycznego albo pamiątką intrygujących wydarzeń. Na szczęście ostatnio pomniki stały się bliższe ludziom, bo swoista moda część z nich strąciła z piedestału na… ławeczki.

Na ławce przed budynkiem Urzędu Gminy w Suchym Lesie można spotkać Wojciecha Bogusławskiego. Rzeźba słynnego dramatopisarza przypomina, że urodził się w pobliskim Glinnie, dziś leżącym w granicach poligonu Biedrusko. W centrum Lubonia, na placu swego imienia przysiadł Edmund Bojanowski. Ten katolicki błogosławiony działał na rzecz najmłodszych, stąd też obok jego figury znalazły się dzieci i zjeżdżalnia (!). W Luboniu warto też zobaczyć słynnego Siewcę zdobiącego zabytkowe osiedle przyfabryczne. Najbardziej znany luboński pomnik doczekał się nawet brata bliźniaka, stojącego przed Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu.

 

Promenadą do pomnika

            Urokliwa promenada nad Jeziorem Kórnickim prowadzi obok ławeczki Wisławy Szymborskiej. Poetka urodziła się kilkadziesiąt metrów dalej, w części Kórnika zwanej Prowentem. Noblistka skromnie stoi z boku ławki, na której rozsiadł się kot – „bohater” jednego z jej wierszy.  Rzeźbione zwierzęta (dzik i pies) strzegą też kórnickiego zamku, a na rynku w Obornikach wodę z fontanny „piją” kamienne gołębie.

            Rzeźby zasiedlają również nadrzeczne bulwary. Nad Kanałem Mosińskim przystanął sympatyczny Elegant z Mosiny, a nadwarciańska promenada w Śremie to swoista aleja gwiazd, z figurami słynnych mieszkańców miasta: Heliodora Święcickiego, księdza Piotra Wawrzyniaka i Jerzego Jurgi. Kontynuując przechadzkę przez ogrody Muzeum Śremskiego dotrzeć można do rzeźb Magdaleny Abakanowicz, wykonanych w tamtejszej Odlewni Żeliwa. Trasa spacerowa po prawobrzeżnej części miasta pozwoli odszukać dziewczynkę z zapałkami oraz Śremskiego Dobosza, jeden z najładniejszych pomników powstania wielkopolskiego. Z tym zrywem związana jest również ciekawa rzeźba Powstańca Wielkopolskiego na cmentarzu w Buku. Świadectwem II wojny światowej jest z kolei figura na grobie żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego w Owińskach oraz zaskakujący pomnik poległych milicjantów w Czerwonaku.

 

Ślady dawnych czasów

            Kto by pomyślał, że podpoznańska Dąbrówka swoją świetność przeżywała już w IX i X wieku?! Świadczy o tym odkrycie przedpiastowskiego grodu, który niedawno doczekał się efektownej makiety. Oryginalną pamiątką przeszłości jest też tajemniczy drewniany słup w sercu Puszczy Zielonki. Czy to podstawa rzeźby św. Jana Nepomucena, słup graniczny, a może... postument posągu Światowida? Ta zagadka nadal pozostaje niewyjaśniona.

 

Rzeźby niezwykłe

 

            Ogród Kultur i Tolerancji przy Muzeum Arkadego Fiedlera w Puszczykowie to przestrzeń zaludniona przez liczne figury. Stoją tam nie tylko kopie rzeźb z egzotycznych zakątków świata, ale i współczesne prace Vahana Bego. Równie oryginalnym artystą był ksiądz Zygmunt Humerczyk, który w Ceradzu Kościelnym pozostawił po sobie rzeźby, budzące skojarzenia z pracami słynnego Władysława Hasiora. Koniecznie trzeba też zobaczyć, z czego dawny proboszcz zbudował nietuzinkowe ogrodzenie plebanii.

            Wydawałoby się, że figura św. Józefa w Swarzędzu to nic niezwykłego. Patron miasta został jednak przedstawiony nietypowo: jako młody mężczyzna bez charakterystycznej brody. Swarzędzanie wymyślili też ciekawy sposób na upamiętnienie swych rzemieślniczych tradycji, w miejsce pomników stawiając w przestrzeni miasta specjalne, okolicznościowe meble. 

 

 

Piotr Basiński

Poznańska Lokalna Organizacja Turystyczna