Gmina Mosina złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach programu „MYŚLĘ I DZIAŁAM EKOLOGICZNIE” Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu na realizację przedsięwzięcia z zakresu edukacji ekologicznej w 2026 roku. Projekt nosi nazwę „Eko Przystań przy Użytku Ekologicznym” i dotyczy wyjątkowego miejsca zlokalizowanego w sołectwie Daszewice.
Ols nad Koplą – unikat przyrody w Daszewicach
W Daszewicach znajduje się użytek ekologiczny pod nazwą „Ols nad Koplą w Daszewicach” – teren podmokły, porośnięty olsami, o bardzo wysokim poziomie wód gruntowych. Obszar ten, sklasyfikowany jako nieużytek, charakteryzuje się stałym uwilgotnieniem, okresowymi podtopieniami oraz specyficzną kępkową strukturą roślinności. Na wyniesionych kępach korzeniowych rośnie olsza wraz z gatunkami towarzyszącymi, natomiast przestrzenie pomiędzy nimi często wypełnia woda.
Użytek ekologiczny został ustanowiony w celu zachowania cennych, rzadkich i unikatowych elementów środowiska przyrodniczego, które nie wymagają objęcia ochroną w formie dużych obszarów chronionych. Pełni on niezwykle ważne funkcje ekologiczne:
-
stanowi ostoję siedlisk bagiennych i wilgotnych,
-
chroni gatunki roślin i zwierząt objęte ochroną gatunkową (m.in. jest stałą ostoją bobra),
-
zatrzymuje nadmiar wód opadowych, spowalniając skutki ulew i powodzi,
-
działa jak naturalny filtr, oczyszczając wodę z zanieczyszczeń chemicznych i mechanicznych.
Bogaty podszyt tworzą m.in. knieć błotna (kaczeniec) oraz porzeczka czarna, a o wartości przyrodniczej terenu decyduje jego wysoka bioróżnorodność i unikatowe walory siedliskowe.
Eko Przystań – miejsce edukacji i odpoczynku
W bezpośrednim sąsiedztwie użytku ekologicznego, na działce nr 376/2, mieszkańcy Daszewic od dłuższego czasu zabiegają o utworzenie miejsca edukacji ekologicznej. Dzięki ich zaangażowaniu Gmina Mosina opracowała projekt zagospodarowania terenu, którego celem jest stworzenie przestrzeni sprzyjającej nauce, rekreacji i kontaktowi z naturą.
Misją rady sołeckiej jest podniesienie poziomu wiedzy mieszkańców na temat wartości przyrodniczych tego obszaru, tak aby przeciwdziałać jego degradacji, m.in. poprzez zaśmiecanie. W przeszłości teren ten był miejscem powstawania dzikich wysypisk, które były regularnie i konsekwentnie likwidowane przez radę sołecką oraz gminę.
Ze względu na skalę przedsięwzięcia zdecydowano o etapowaniu prac. W ramach wniosku o dofinansowanie zaplanowano realizację etapu I, obejmującego powstanie tzw. „polany z wiatą”.
Etap I projektu – „Polana z wiatą”
W ramach kosztów kwalifikowanych zaplanowano:
-
wykonanie podestu widokowego wraz z jedną dużą tablicą edukacyjną oraz trzema mniejszymi tablicami (format 50 × 70 cm) zamontowanymi na poręczach,
-
budowę wiaty edukacyjnej z ławkami i stołem – swoistej „zielonej sali lekcyjnej”, wyposażonej w 6 tablic edukacyjnych zamontowanych na ściankach wiaty oraz jedną tablicę z grą edukacyjną umieszczoną na blacie stołu,
-
wykonanie nasadzeń roślinnych – po konsultacjach z inspektorem ds. ochrony zieleni zrezygnowano z gatunków inwazyjnych (miskant chiński, lawenda) na rzecz nieinwazyjnych roślin wieloletnich, takich jak porzeczka alpejska (Ribes alpinum),
-
zakup i montaż czterech koszy na odpady (preferowane z materiałów ekologicznych, np. drewna),
-
zakup i montaż stojaka na rowery.
Tablice edukacyjne będą dotyczyły m.in. retencji wody, ochrony bioróżnorodności oraz charakterystycznej roślinności użytku ekologicznego. Ścieżki spacerowe i nawierzchnie trawiaste, choć ujęte w projekcie, stanowią koszty niekwalifikowalne i będą realizowane jako wkład własny.
Eko-kolorowanka – edukacja od najmłodszych lat
Integralną częścią projektu jest EKO-KOLOROWANKA – broszura edukacyjna poświęcona roślinom występującym na terenie Gminy Mosina. Minimum dwie strony będą dotyczyły bezpośrednio użytku ekologicznego w Daszewicach.
Kolorowanka zostanie opracowana w wersji graficznej PDF (do pobrania ze stron internetowych i mediów społecznościowych gminy) oraz wydrukowana w nakładzie 3000 egzemplarzy. Część nakładu trafi do wszystkich szkół podstawowych w gminie i zostanie przekazana uczniom klas 1–3, aby nauczyciele mogli wykorzystywać ją podczas spacerów edukacyjnych i wycieczek terenowych.
Konsultantem merytorycznym publikacji będzie Tymoteusz Nowak, specjalista ds. przyrody i obszarów Natura 2000 w Wielkopolskim Parku Narodowym, absolwent ochrony środowiska na UAM w Poznaniu, zaangażowany m.in. w projekty LIFE dotyczące zwalczania inwazyjnych gatunków obcych.
Eko-współpraca i działania lokalne
Projekt zakłada ścisłą współpracę z lokalnymi podmiotami. Do realizacji włączą się:
-
Stowarzyszenie Lepsze Daszewice oraz Sołtys wraz z Radą Sołecką
-
Szkoła Podstawowa im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Daszewicach
W szkole zostanie powołany Klub Ekologa, zrzeszający uczniów klas 1–3 oraz 4–8. Nauczyciele będą prowadzić zajęcia przyrodnicze z wykorzystaniem spacerów edukacyjnych na terenie Eko Przystani. Tematyka spacerów obejmie m.in. retencję, użytki ekologiczne, olsy, ochronę bioróżnorodności i przyrody. W ciągu roku szkolnego zaplanowano 10 takich spacerów.
Myśląc ekologicznie, działamy lokalnie
Projekt Eko Przystań przy Użytku Ekologicznym w Daszewicach to przykład świadomego, odpowiedzialnego podejścia do ochrony przyrody poprzez edukację, współpracę i zaangażowanie lokalnej społeczności. To inwestycja nie tylko w infrastrukturę, ale przede wszystkim w wiedzę, postawy i przyszłość kolejnych pokoleń.