Relacje
Data opublikowania: 2026-11-20
Listopadowy wieczór w mosińskim kościele św. Mikołaja
Od barokowego preludium Nicolausa Bruhnsa, przez Chopina w transkrypcjach organowych, po finałowe „Alleluja” z „Mesjasza” Händla, tak brzmiały Zaduszki Organowe, które po raz V odbyły się 8 listopada 2026 roku w kościele św. Mikołaja w Mosinie. Przy organach zasiadł dr Kamil Lis, a ważną częścią wieczoru było wspomnienie ks. infułata Lucjana Haendschkego, proboszcza mosińskiej parafii w latach 1936–1945.
Proboszcz z lat wojny
Zanim zabrzmiały organy, głos zabrał Włodzimierz Gabrielski, ceniony regionalista, badacz i popularyzator historii gminy Mosina oraz jej mieszkańców. Przypomniał postać ks. infułata Lucjana Haendschkego. Jego opowieść odnosiła się do historii parafii, w której odbywał się koncert. To właśnie w kościele św. Mikołaja ks. Haendschke pełnił posługę proboszcza w latach obejmujących niemal całą II wojnę światową. Obecność rodziny duchownego nadała temu wspomnieniu osobisty wymiar. Lucjan Haendschke urodził się 23 sierpnia 1905 roku w Koźminie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1929 roku, a pierwszą placówką, w której pracował jako wikariusz, była parafia św. Mikołaja w Lesznie. W 1936 roku objął probostwo w Mosinie. Po zakończeniu posługi w tutejszej parafii, w 1945 roku, został kanclerzem Kurii Metropolitalnej w Poznaniu. Od 1951 roku był kanonikiem poznańskiej Kapituły Metropolitalnej, a w późniejszych latach otrzymał godność infułata. Zmarł 31 października 1973 roku w Poznaniu i spoczął na cmentarzu Miłostowo. Informację o jego pracy w Mosinie do bazy Wielkopolskiego Towarzystwa Genealogicznego „Gniazdo” przekazał właśnie Włodzimierz Gabrielski.
Od „wielkiego” preludium do finałowego „Alleluja”
W programie koncertu znalazło się Preludium e-moll „wielkie” Nicolausa Bruhnsa. Swobodne, wirtuozowskie fragmenty tego barokowego utworu przeplatają się z odcinkami, w których poszczególne głosy podejmują ten sam temat. Z kolei monumentalna Toccata, Adagio i Fuga C-dur BWV 564 Johanna Sebastiana Bacha ukazała trzy odmienne oblicza instrumentu. Po efektownej toccacie, z rozbudowaną partią pedału, następuje śpiewne Adagio, a całość zamyka żywa fuga.Rzadziej można usłyszeć na organach muzykę Fryderyka Chopina. Kamil Lis wykonał trzy preludia z op. 28 w transkrypcjach organowych. Zabrzmiały Preludium e-moll nr 4, Preludium h-moll nr 6 w wersji c-moll oraz Preludium c-moll nr 20. Przeniesienie tych fortepianowych miniatur na instrument, który pozwala podtrzymywać dźwięk, zmienia sposób, w jaki słyszymy ich frazy i współbrzmienia. Szczególnie wyraźnie można to dostrzec w krótkim Preludium c-moll nr 20, którego muzyka opiera się na wyrazistym następstwie akordów. Do zaduszkowego charakteru spotkania nawiązywała „Prière à Notre-Dame” („Modlitwa”) z „Suity gotyckiej” op. 25 Léona Boëllmanna. Liryczna część suity wprowadziła do programu chwilę skupienia. Zabrzmiało również „Te Deum” Marca-Antoine’a Charpentiera. Wieczór zakończyło „Alleluja” z oratorium „Mesjasz” Georga Friedricha Händla, które nadało finałowi uroczysty i pełen nadziei charakter. Dr Kamil Lis jest organistą, klawesynistą i wykładowcą Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu. Naukę gry na organach rozpoczął w klasie dr hab. Jadwigi Kowalskiej w Państwowej Szkole Muzycznej II stopnia im. Tadeusza Szeligowskiego w Lublinie. W poznańskiej Akademii Muzycznej ukończył z wyróżnieniem studia w zakresie gry na organach i klawesynie. Studiował również w Wiedniu pod kierunkiem prof. Piera Damiano Perettiego, a praktykę organistowską odbył w katedrze św. Piotra w Bolonii. W 2021 roku obronił rozprawę doktorską w macierzystej uczelni, gdzie pracuje w Katedrze Historycznych Praktyk Wykonawczych i pełni funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Instrumentalistyki. W 2012 roku zdobył pierwszą nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Organowym w Wilnie. Został również laureatem konkursów w Krakowie, Katowicach i Poznaniu. Koncertuje jako solista i kameralista, a ważne miejsce w jego działalności zajmuje muzyka dawna. Współpracuje z poznańskimi zespołami ContrO i Accademia dell’Arcadia, a od 2023 roku współtworzy trio Respiro d’Arte. Jako wykonawca partii basso continuo na organach i klawesynie uczestniczył między innymi w Akademii Händlowskiej we Wrocławiu oraz Akademii Bachowskiej w Świdnicy. Swoje doświadczenie wykonawcze łączy z pracą badawczą. W 2023 roku ukazała się jego książka poświęcona interpretacji toccat Johanna Jacoba Frobergera, której towarzyszy płyta z nagraniami.
Ważną rolę w przebiegu Zaduszek odegrała młodzież z Młodzieżowego Sejmu Rzeczpospolitej Mosińskiej. Wieczór poprowadziła Emilia Skrzypek, a psalmy przeczytały Aleksandra Prusimska, Zofia Borkowska, Elżbieta Lisiak i Zofia Skrzypek. Ich głosy dopełniły program spotkania, w którym obok muzyki znalazło się miejsce na modlitwę i wspomnienie o zmarłych. Na atmosferę wieczoru wpłynęło także starannie przygotowane oświetlenie. Jadwiga i Alfred Zakrzewscy zadbali o nagłośnienie oraz piękną oprawę świetlną, która podkreśliła wnętrze kościoła św. Mikołaja. Anna Binek pomogła w opracowaniu grafiki plakatu zapowiadającego Zaduszki. Podziękowania za pomoc w przygotowaniu wydarzenia należą się także ks. prezbiterowi Adamowi Prozorowskiemu, Mateuszowi Wieczorkowi i Beacie Lenartowskiej-Nieckarz. Diękujemy również rodzinie ks. infułata Lucjana Haendschkego za obecność oraz wszystkim słuchaczom za wspólnie spędzony wieczór. Do zobaczenia w przyszłym roku!
Dorota Lisiak
fot. Wojciech Lisiak







